دوم كشورهايي كه خرماي ايران را در بسته بنديهاي بزرگ و نا مرغوب خريداري نموده و آنرا پس از بسته بندي مجدد و يا يكسري عمليات نو آوري در بازارهاي خودشان بفروش رسانده ولي قسمت عمده آنرا به كشورهاي ديگر صادر مينماينداين كشورها معمولا حاضر به پرداخت قيمتهاي بالا به خاطركيفيت بسته بندي نمي باشند اين گروه بخاطر واسطه گري و يكسري عمليات ديگر قسمت عمده اي از حاشيه بازار را بخود اختصاص ميدهند .
سوم كشورهايي كه مصرف كننده نهايي بوده و خرما را بعنوان يك كالاي لوكس و تنقلي مصرف مينمايند اين گروه از كشورها حاضر به پرداخت قيمتهاي بالا بوده اما در عوض خواستار استانداردهاي مناسب كيفيتهاي بهداشتي خوب و بسته بندي مرغوب ميباشند براي افزايش ارزش افزوده ناشي از صادرات خرما بايستي در صدد كسب بازارهاي دسته سوم بود لذا استانداردهاي مناسب هم بايستي تامين گردد .
در اين قسمت ابتدا استانداردهاي مربوط به برداشت بسته بندي خرما مورد بررسي قرار ميگيرد سپس استانداردهاي انواع عمده خرماي صادراتي ايران شامل شاهاني كبكاب قصب مضافتي خشك و صنعتي بززسي ميشود .
لازم به ذكر است كه طبق استاندارد شماره 2510 و 803 ايران در تهيه اين استانداردها سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه حتي المقدور بين اين استاندارد و استانداردهاي كشورهاي صنعتي پيشرفته هماهنگي ايجاد شود . 
استانداردهاي برداشت تا بسته بندي
خرمادر مرحله برداشت با يستي رسيده باشد ،زمان رسيدن بستگي كامل به نوع و رقم خرما و شرايط آب و هوايي منطقه كشت و غيره دارد زمان برداشت بايستي دقيقا با زمان رسيدگي هما هنگ باشد نه نارس برداشت شود و تاخيري هم در برداشت نباشد رطوبت خرما در زمان برداشت بايستي حداكثر 18 درصد باشد باعث و چنانچه رطوبت بيش از 18 درصد داشته باشد باعث تراشيدگي و فساد محصول برداشت شده خواهد شد در زمان برداشت خرما بايستي سعي شود كه حداقل ضربه مكانيكي به محصول وارد شود هم در برداشت با دست هم در برداشت با ماشين پرتاب خوشه هاي خرما از بالاي درخت علاوه بر صدمه مكانيكي باعث آلوده شدن خرما به خاك و خاشاك و غيره نيز خواهد شد بعضي از خرماها به خاطر رسيدگي زودتر خودشان از درخت مي افتند كه بايستي روزانه آنها را جمع آوري كرده و از مخلوط كردن آنها با ساير خرماهاي بر داشت شده جلوگيري شود بايستي از مخلوط كردن انواع واريته هاي خرما در زمان برداشت و يا مخلوط كردن خرماهاي سالم و نا سالم يا رسيده و نارس جلوگيري شود اگر خرماي برداشت شده داراي رطو بت بيش از 18 درصد ميباشد بايستي آنها را بر روي لايه اي از حصير آفتاب نموده و روي آن را با پارچه اي نازك بپو شانيد حصيرهاي مورد استفاده و همچنين پارچه هايي كه روي محصول قرار ميگيرند بايستي در فوا صل منا سب زماني با حشره كش هاي مجاز از قبيل مالايتون به مقدار يك گرم در متر مربع سمپاشي و خشك شوند . خوشه هايي كه دانه هاي خرما از آن جدا شده اند بلافاصله از محل دور شده و در آتش سوزانده شوند در هنگام بسته بندي بايستي دقت شود كه بيش از اندازه ظرف خرما در آنها گنجانده نشود كه باعث لهيدگي خرما ميگردد خرماي مورد آزمون بايد يكدست بوده هر يك از ويژگيها بيش از حد مجاز باشد خرما مشمول درجه بندي در استاندارد نمي باشد

جدول شماره 1 - 3 امتيازات منفي به هر يك از ويژگيهاي اقسام مختلف خرما جهت امتياز و درجه بندی

 

خرماي گونه هاي ديگر نبايستي نا همرنگ باشد عامل صدمه مكانيكي در درجه خرماي پرس شده بي تا ثير است عامل كلاهك در خرماي با هسته و كلاهك دار بي تا ثير است در مورد جاهاي خالي عددي ذكر نشده است مجموع امتيازهاي منفي حاصل از نتايج آزمون نمونه از عدد 100 +كسر ميشود تا امتياز مثبت نمونه بدست آيد . بر اساس امتيازات مثبت بدست آمده خرما را به گروه هاي مختلفي تقسيم بندي مي نمايد كه در جداول شماره 2 - 3 و 3 - 3 آمده است . 

درجه بندي خرماهاي شاهاني و كبكاب و مضافتي بر اساس امتياز بدست آمد	درجه بندي خرماهاي قصب و خشك و ساير بر حسب امتياز بدست آمد
در مورد سه نوع خرماي فوق اگر امتياز مثبت كمتر از يك باشد آنرا حتي جزو خرماهاي صنعتي هم نميتوان به حساب آورد

  در مورد ساير خرماها خرماي درجه چهار تا امتياز مثبت 25  نيز وجود دارد نمونه گيري از جامعه مورد بررسي به گونه اي باشد كه نمونه نماينده خوبي از جامعه باشد هر چه حجم جامعه كوچكتر باشد نسبت حجم نمونه به حجم جامعه بايستي بزرگتر باشد . معيارهاي نمونهگيري از خرماي كبكاب و شاهاني به ترتيب در جزوات شماره 803 و 2510 اداره استاندارد ايران آمده است كه از حوصله گنجانيدن در اين قسمت خارج است بسته بندي  خرما بايستي به نحوي باشد كه آنرا از صدمات مكانيكي و رطوبت و آفات انباري حفظ كند . خرما را ميتوان بصورت فشرده يا آزاد بسته بندي كرد .

   

خرماي فشرده با هسته در كارتن هاي 5 تا 15 كيلو گرمي براي مصارف عمومي و در بسته هاي كوچك لوكس با پوشش كاغذ هاي زرورقي و بي رنگ و سلوفان و قابل بسته بندي است . اين بسته ها جهت حمل بايستي در جعبه هاي چوبي يا مقوايي مناسب بسته بندي شوند و عاري از آلودگي باشند خرماي مصارف صنعتي در كارتن يا جعبه هاي چوبي يا كيسه هاي نايلون تا 25 كيلوگرم قابل بسته بندي است نشانه گذاري بر روي بسته هاي خرما الزامي است و براي صادرات بايستي به زبان انگليسي و فارسي روي آن نوشته شود و يا به زبان كشور خريدار بر روي آن نوشته شود اين نوشته ها شامل نوع خرما  و محل توليد و وزن خالص و عبارت محصول ايران و تعداد بسته در مجموعه كار تني و جعبه اي و علامت اختصاري يا نام نشان توليد كننده يا صادر كننده ميباشد . در ضمن اگر خرما براي مصارف صنعتي است بايد عبارت در جهت مصارف صنعتي روي آن نوشته شود . تاريخ توليد و تاريخ مصرف نيز بايستي بر روي جعبه وجود داشته باشد . 

 
خرماي مضافتي ميوه گونه اي گياهي است از خانواده Palmacea‌با نام علمي Phoenix dactylifera اين نوع خرما داراي ميوه هايي درشت به رنگ بنفش تيره متمايل به سياه و گوشتدار، پرشهد و خوش طعم است. نوع مرغوب آن كه بيشتر در بم و شهداد كرمان به عمل مي آيد داراي پوستي نازك و بافتي ظريف است و نوع نامرغوب آن پوستي ضخيم و خشك دارد كه به سهولت از گوشت جدا مي شود و از كيفيت مطلوبي برخوردار نيست. برداشت محصول خرماي مضافتي معمولاَ در سه مرحله انجام مي گردد كه با توجه به نحوه برداشت، كلاهك از ميوه جدا مي شود و خرماي عرضه شده بايد فاقد كلاهك باشد.
آفات زنده:
عبارت است از كليه عوامل زنده (حشرات و كنه ها) در هر يك از مراحل زندگي كه در نمونه مو رد آزمون موجود باشد.
آفت زدگي:
عبارت است از آثار و بقاياي ناشي از فعاليت و تغذيه حشره ها و كنه ها مانند وجود لكه و يا حفره محل تغذيه و وجود فضولات و همچنين وجود آفات مرده، در هر مرحله و يا قطعات مختلف بدن آنها
آلودگي به مواد خارجي:
 به هر گونه ماده غير از خرما از قبيل خاشاك و ساير قطعات ريزاندام هاي گياهي و نيز پر و فضولات پرندگان و همچنين اشياء فلزي و شيشه  سنگ ريزه اطلاق مي شود.
پوسيدگي:
حالتي را گويند كه رشد ميوه به دلائلي متوقف مانده و تمام يا قسمتي از ميوه پوسيده شده است.
ترشيدگي:
    حالتي است كه در نتيجه فعاليت باكتريها و مخمرها در شرائط مناسب مانند بارندگي و ازدياد رطوبت به وجود مي آيد.
تغيير رنگ:
     حالتي است كه خرما در عوامل زيست- محيطي نامناسب و يا در اثر تخمير و اكسيداسيون، رنگ طبيعي خود را از دست داده باشد.

خرماي تلقيح  نشده (Partheno Carpy)‌:
يعني تشكيل ميوه بدون عمل لقاح كه دو حالت دارد.
الف- تشكيل ميوه بي دانه كه حالت عمومي پارتنوكارپي را نشان مي دهد و معمولاَ خرما شكل و اندازه و شيريني طبيعي خود را بدست نمي آورد و رنگ آن نيز روشن تر از خرماي تلقيح شده است.
ب- تشكيل ميوه دانه دار كه در اين حالت پارتنوكارپي مسلماَ با پارتنوژنر (بكرزايي) همراه است ولي ساير مشخصات خرما مطابق بند الف است.

خرماي صنعتي:
    به خرمايي اطلاق مي شود كه از حيث درجه بندي در درجات پايين تر از استاندارد قرار مي گيرد و در صنعت با تغيير شكل ظاهري ميوه در صنايع تبديلي و صنايع غذايي وابسته نظير شيريني سازي، تهيه شيره خرما، تهيه قند مايع و صنايع تخميري (تهيه الكل و سركه) از آن استفاده مي شود.

رطوبت:
عبارت است از ميزان آب قابل تخمير موجود در خرما

شكرك زدگي:
حالتي را گويند كه قند موجود در خرما متبلور مي شود

صادرات خرما:
1- رعایت استاندارد خرما الزامی است و لزوم اجرای استاندارد برای کلیه ویژگیهای خرما تأکید می شود.
2- نشانه گذاری بایستی مطابق با  استاندارد بر روی کارتن ها چاپ گردد.
 3- نشانه گذاری عبارت است از مشخص نمودن:
نوع خرما- وزن خالص- نام و نشانی تولید کننده یا صادرکننده- تاریخ تولید - تاریخ انقضاء( کلیه موارد نشانه گذاری به زبان فارسی و انگلیسی و یا زبان کشور خریدار باشد).